ورود 2500 شرکت جدید و خروج هزار شرکت از زیست‌بوم دانش‌بنیان

به گزارش گروه اجتماعی به گزارش افق سوم به نقل از خبرگزاری تسنیم، تورج امرایی، معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی، طی سخنانی در نشست مشترک حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور، با مجمع نمایندگان تهران، آخرین وضعیت شرکت‌های دانش‌بنیان، نقش این شرکت‌ها در تأمین نیازهای راهبردی کشور، اجرای طرح «تولید بار اول» و ظرفیت‌های قانونی حمایت از تحقیق و توسعه بررسی کرد.

معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی با اشاره به ورود 2500 شرکت جدید و خروج هزار شرکت از این زیست‌بوم طی دو سال گذشته گفت: دانش‌بنیان بودن یک عنوان دائمی نیست و شرکت‌ها باید متناسب با تحولات فناوری، سطح محصولات و توانمندی‌های خود را ارتقا دهند.

تورج امرایی، در این نشست با اشاره به نقش این شرکت‌ها در افزایش تاب‌آوری و قدرت ملی اظهار کرد: سیاست معاونت علمی تنها افزایش تعداد شرکت‌های دانش‌بنیان نیست، بلکه حفظ پویایی و ارتقای سطح فناوری آنها اهمیت بیشتری دارد.

وی با اشاره به روند شکل‌گیری و خروج شرکت‌ها از زیست‌بوم دانش‌بنیان توضیح داد: طی سال‌های اخیر، هم‌زمان با ورود شرکت‌های جدید، تعدادی از شرکت‌هایی که فناوری آنها به سطح عمومی رسیده یا نتوانسته‌اند سطح فناوری خود را ارتقا دهند، از فهرست شرکت‌های دانش‌بنیان خارج شده‌اند.

امرایی تأکید کرد: دانش‌بنیان بودن یک عنوان دائمی نیست و باید متناسب با سطح فناوری و میزان نوآوری شرکت ارزیابی شود. به گفته او، اگر فناوری یک محصول پس از چند سال به فناوری عمومی تبدیل شود، ادامه برخورداری آن محصول از عنوان دانش‌بنیان منطقی نیست.

درآمد 3250 همتی شرکت‌های دانش‌بنیان

معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان درباره وضعیت اقتصادی این شرکت‌ها گفت: درآمد شرکت‌های دانش‌بنیان از حدود هزار و 855 همت در سال مالی 1403 به حدود سه هزار و 250 همت در سال مالی 1404 رسیده است. 

وی همچنین از تولید نزدیک به 18 هزار محصول دانش‌بنیان خبر داد و گفت: در حال حاضر حدود 11 هزار شرکت دانش‌بنیان فعال هستند؛ در حالی که شمار شرکت‌هایی که در مقاطع مختلف تأییدیه دانش‌بنیان دریافت کرده‌اند، بیشتر است. تفاوت این دو عدد به خروج برخی شرکت‌ها از این زیست‌بوم پس از تغییر سطح فعالیت یا فناوری آنها مربوط می‌شود. 

امرایی با اشاره به نقش محصولات دانش‌بنیان در زیرساخت‌های کشور، حوزه انرژی را یکی از نمونه‌های مهم دانست. به گفته او، ظرفیت تولید برق کشور حدود 100 هزار مگاوات است و نزدیک به 40 هزار مگاوات از این ظرفیت با استفاده از تجهیزات تولیدشده توسط شرکت‌های دانش‌بنیان تأمین می‌شود.

وی همچنین صنعت دارو را یکی دیگر از حوزه‌های مهم فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان برشمرد و با اشاره به تولید برخی داروهای پیشرفته، از جمله داروهای مورد استفاده در درمان سرطان، گفت: بخشی از محصولات این شرکت‌ها در خط اول درمان بیماران ایرانی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

750 میلیون دلار مجوز تولید بار اول

بخش دیگری از سخنان امرایی به طرح «تولید بار اول» اختصاص داشت؛ طرحی که با هدف حمایت از ساخت کالاها و تجهیزات راهبردی مورد نیاز کشور اجرا می‌شود. این مقام مسئول گفت: تاکنون برای حدود 750 میلیون دلار طرح و محصول، مجوز تولید بار اول صادر شده است. نزدیک به 400 میلیون دلار از این رقم مربوط به دو سال اخیر است و بخش قابل توجهی از آن به نیازهای وزارت نفت اختصاص دارد. 

بر اساس اعلام معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان، در سال 1403 پس از بررسی 160 پرونده در دبیرخانه تولید بار اول، 40 ابلاغیه به ارزش مجموع 148 میلیون دلار صادر شد. 

امرایی با اشاره به آثار اقتصادی این طرح گفت ارزش قراردادهای تولید بار اول، علاوه بر ایجاد بازار برای شرکت‌های فناور، می‌تواند از خروج ارز برای واردات تجهیزات راهبردی جلوگیری کند.

تمرکز حمایت‌ها بر فناوری و نوآوری

معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان همچنین بر تغییر رویکرد از حمایت صرف از تعداد شرکت‌ها به سمت توسعه فناوری و نوآوری تأکید کرد. به گفته او، شاخص اصلی موفقیت زیست‌بوم دانش‌بنیان نباید صرفاً تعداد شرکت‌های دارای این عنوان باشد؛ بلکه میزان اثرگذاری فناوری، درآمد حاصل از محصولات دانش‌بنیان، توسعه بازار و توان حل مسائل کشور اهمیت بیشتری دارد.

امرایی درباره اعتبار مالیاتی نیز گفت: این سازوکار به شرکت‌ها اجازه می‌دهد هزینه‌های مورد تأیید تحقیق و توسعه و توسعه فناوری را در قالب اعتبار مالیاتی محاسبه کنند. طبق اعلام معاونت توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان، در سال 1403، دو هزار و 177 طرح متعلق به 676 شرکت با مجموع اعتبار مصوب حدود هفت همت در حوزه‌های تحقیق و توسعه، سرمایه‌گذاری و توسعه زیست‌بوم تأیید شده است. 

وی در پایان سخنان خود، صندوق‌های پژوهش و فناوری را نیز یکی از ابزارهای مهم برای تأمین مالی پروژه‌های فناورانه دانست و بر ضرورت تقویت نقش آنها در ایجاد بازار و تأمین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان تأکید کرد.

پایان پیام/