جنگ روایتها در قاب رمضان؛ رمزگشایی از ۳ هدف پنهان سریالهای تاریخی MBC
شبکه سعودی «امبیسی» (MBC) پس از جنجالهای گسترده سریال «معاویه»، اینبار با کلید زدن پروژه تاریخی «بنو حنیفه» در تونس، بار دیگر استراتژی «بازنویسی تاریخ» را در دستور کار قرار داده است. به گزارش...
شبکه سعودی «امبیسی» (MBC) پس از جنجالهای گسترده سریال «معاویه»، اینبار با کلید زدن پروژه تاریخی «بنو حنیفه» در تونس، بار دیگر استراتژی «بازنویسی تاریخ» را در دستور کار قرار داده است.
به گزارش گروه فرهنگ و هنر هبرگزاری دانشجو، شبکه سعودی MBC تولید سریال ۱۰ قسمتی «بنو حنیفه» به کارگردانی «هانی ابو اسعد» را در تونس آغاز کرده است. این مجموعه که قرار است بخشی از تاریخ جزیرةالعرب را روایت کند، در نگاه اول یک اثر درام تاریخی به نظر میرسد، اما با توجه به سوابق این شبکه در ساخت آثاری همچون «معاویه» (با بودجه ۱۰۰ میلیون دلاری) و «حمدیه»، تحلیلگران آن را بخشی از یک پروژه سیاسی-رسانهای پیچیده میدانند.
بنو حنیفه؛ نماد مقاومت در برابر تاریخ؟ قبیله «بنو حنیفه» در تاریخ اسلام به دلیل حمایت از «مسیلمه کذاب» (مدعی دروغین نبوت) و ایستادگی سخت در جنگ یمامه در برابر سپاه مسلمانان، جایگاهی مناقشهبرانگیز دارد. تمرکز بر این قبیله و احتمال بازنمایی مثبت آن در سریال جدید سعودی، این گمانه را تقویت میکند که ریاض قصد دارد با ابزار درام، وقایع حساس تاریخ اسلام را بازخوانی و تطهیر کند.
۳ هدف استراتژیک در قاب تصویر تحلیل محتوای تولیدات اخیر MBC نشان میدهد این سریالها فراتر از سرگرمی، سه هدف راهبردی را دنبال میکنند:
۱. مشروعیتسازی تاریخی برای آلسعود: تلاش برای پیوند زدنِ هویت تاریخی خاندان حاکم عربستان با روایتهای خاص از صدر اسلام، بهگونهای که پایه و اساس مشروعیت آنها را در حافظه بیننده تقویت کند.
۲. تغییر حافظه جمعی در ویترین رمضان: استفاده از پربینندهترین زمان پخش تلویزیونی در جهان اسلام (ماه مبارک رمضان) برای حک کردن روایتهای تحریفشده در ذهن نسل جدید؛ نسلی که منبع اصلی اطلاعات تاریخیاش، نه کتب معتبر، بلکه روایتهای جذاب و سینمایی است.
۳. تقابل فرهنگی با محور مقاومت: هدف نهایی این پروژه، تضعیف مشروعیت تاریخی و مذهبی جریانهای شیعی و محور مقاومت است. با زیر سؤال بردن یا تغییر روایتهای تاریخی که به این جریانها قدرت و هویت میبخشد، عملاً یک جنگ نرم تمامعیار در سطح افکار عمومی جهان اسلام کلید خورده است.
تجربه ممنوعیت پخش سریال «معاویه» در عراق و حذف سریال «حمدیه» در پی شکایتهای رسمی، نشان میدهد که افکار عمومی و نهادهای دینی نسبت به این دستاندازیها حساس هستند. با این حال، پروژههای MBC نشاندهنده تغییر استراتژی ریاض از «دیپلماسی سخت» به «مهندسی نرم» است؛ جایی که دوربین فیلمبرداری قرار است تاریخ را آنگونه که سیاستگذاران سعودی میخواهند، بازنویسی کند.