ققنوس در پیام رهبر انقلاب؛ جنگ چگونه به قدرت بدل شد؟
رهبر انقلاب در پیام هفته دفاع مقدس تأکید کردهاند «آن روزهای سابق که دشمن ما آرزوی بازگشت به آن را دارد، دیگر هیچگاه تکرار نخواهد شد» و نظام اسلامی، «ققنوسوار»، با صدایی رساتر و پروازی بلندتر...
رهبر انقلاب در پیام هفته دفاع مقدس تأکید کردهاند «آن روزهای سابق که دشمن ما آرزوی بازگشت به آن را دارد، دیگر هیچگاه تکرار نخواهد شد» و نظام اسلامی، «ققنوسوار»، با صدایی رساتر و پروازی بلندتر برخاسته است.
به گزارش افق سوم، مهر ۱۳۵۹ کشوری هدف حمله قرار گرفت که هنوز دو سال از انقلابش نگذشته بود.
ساختارهای سیاسی و نظامی تازه شکل میگرفت و مهاجم روی یک ضربه سریع حساب کرده بود.
اما نظام اسلامی از دل همان آتش بیرون آمد و نهتنها فرو نریخت، بلکه قدرتمندتر شد.
پیام رهبر انقلاب این تجربه را چنین صورتبندی میکند:
«آن روزهای سابق که دشمن ما آرزوی بازگشت به آن را دارد، دیگر هیچگاه تکرار نخواهد شد.
بهرغم تلاشهای گسترده، نظام اسلامی برومندتر و قویتر از قبل، با صدایی رساتر و پروازی بلندتر، ققنوسوار برخاست.»
ققنوس؛ استعارهای با یک قید مهم
ققنوس در اسطورهها پرندهای است که از خاکستر خود دوباره زاده میشود.
اما در این پیام، ققنوس فقط بازمانده نیست؛ هر بار بزرگتر از آتش بیرون میآید. زنده ماندن یعنی بازگشت به نقطه قبل، و بزرگ شدن یعنی عبور از آن.
در این نگاه، جنگ نه فقط تهدیدی که دفع شد، بلکه محملی برای انباشت قدرت است.
عبارت «روزهای سابق» هم معنای مشخصی دارد: دورانی که دشمن آرزوی بازگشتش را دارد، یعنی وضعیتی که در آن ایران در برابر فشار خارجی آسیبپذیرتر تصور میشد. پیام تأکید میکند این وضعیت تمام شده و تکرار نخواهد شد.
دفاع مقدس؛ ریشههای پرواز
اگر ققنوس تصویر باشد، دفاع مقدس ریشه آن است. هشت سال جنگ برای ایران سه دستاورد در ادبیات رسمی به همراه داشت: تجربه یک جنگ تمامعیار، شکلگیری ظرفیتهای دفاعی بر پایه دانش بومی در سایه تحریم تسلیحاتی، و این درس راهبردی که برای دفاع از خود راهی جز ایستادن روی پای خود نیست.
خرمشهر نمونهای گویاست. شهری که پس از حدود ۳۴ روز مقاومت در مهر ۱۳۵۹ سقوط کرد و «خونینشهر» نام گرفت، در ۳ خرداد ۱۳۶۱ آزاد شد. سقوط و بازپسگیری آن در حافظه جمعی، همان منطق ققنوس را روایت میکند: ضربه، بازسازی، برخاستن.
از میدان داخلی تا «سایه پرواز»
در روایت رسمی، تفاوت دیروز و امروز در جغرافیای پیامدهاست.
در دهه شصت میدان نبرد خاک ایران بود. امروز، به ادعای مقامات ایران، حضور نیروهای مسلح در تنگه هرمز و خلیج فارس اثر هر درگیری را به بازارهای انرژی و اقتصاد جهانی میکشاند.
آنچه از دل این روایت برمیآید، تغییر تعریف ایران از خودش است: از موضوع جنگ به بازیگری که ظرفیتهایش در محاسبات دیگران لحاظ میشود.
بعد معنوی؛ «قدرت اول جهان» در محاسبات الهی
بخش دیگر پیام، منطق این قدرت را توضیح میدهد. رهبر انقلاب تأکید کردهاند:
«محاسبات الهی، کشوری که خود را متعلق به عترت طاهره صلواتالله و سلامه علیهماجمعین میداند و عمده مردمانش دلبسته آن والامقامانند و برای اقامه حق هراسی ندارند، قدرت اول جهان میداند.»
در این صورتبندی، معیار قدرت فقط توان نظامی و اقتصادی نیست. ایمان، دلبستگی مردم به اهلبیت و نترسیدن از اقامه حق، سرمایهای است که در «محاسبات الهی» وزنی سنگینتر از محاسبات مادی دارد.
این همان چیزی است که در نگاه رسمی، دفاع مقدس را از یک جنگ صرف به یک الگوی تمدنی تبدیل میکند.
ققنوس یعنی حافظه و پیوستگی
ققنوس هر بار همان پرنده است که برمیخیزد، نه پرندهای دیگر.
پیام رهبر انقلاب با اشاره به سالگرد شهادت سیدحسن نصرالله و هفته دفاع مقدس، دورانهای جدا را در یک خط واحد قرار میدهد: شهیدان دهه شصت، فرماندهان بعدی و نسل امروز.
دفاع مقدس در این نگاه رویدادی بسته نیست، الگویی است که هر نسل با آن روبهرو میشود: تهدید، ایستادگی و تبدیل فشار به توان.
پیام رهبر انقلاب سه موضوع را به هم گره میزند: دفاع مقدس بهعنوان نقطه آغاز، جنگهای بعدی بهعنوان آزمونهایی که همین مسیر را ادامه دادهاند، و «محاسبات الهی» بهعنوان معیاری که قدرت را فراتر از ابزار مادی میسنجد.