31 درصد دامنه‌های پربازدید جهان بر روی کاربران ایرانی بسته است

به گزارش خبرنگار اجتماعی به گزارش افق سوم به نقل از خبرگزاری تسنیم، بهزاد اکبری، معاون وزیر ارتباطات و مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، در نشست خبری اخیر خود با اشاره به ابعاد پنهان و تشدیدشونده محدودیت‌های خارجی علیه کاربران ایرانی، از پایش دقیق وضعیت دسترسی به وب‌سایت‌های بین‌المللی خبر داد.

اکبری با تأکید بر اینکه در سال‌های اخیر به جنبه‌های بیرونی محدودیت‌های اینترنتی کمتر توجه شده است، افزود: یکی از اولویت‌های اصلی شرکت ارتباطات زیرساخت در دوره جدید، افزایش شفافیت و رویت‌پذیری (Visibility) شبکه بوده تا بتوان جریان ترافیک و رخدادهای شبکه را به‌صورت دقیق پایش کرد. هدف از این اقدام، ارزیابی دقیق وضعیت مواجهه سایت‌های پرکاربرد با تحریم‌های بین‌المللی بوده است.

پایش شبانه‌روزی؛ 31 درصد دامنه‌ها علیه کاربران ایرانی قفل شده است

رئیس هیئت‌مدیره شرکت ارتباطات زیرساخت با بیان اینکه سامانه‌ای برای پایش 24 ساعته صدها هزار دامنه پربازدید جهان (Top Domains) راه‌اندازی شده، تصریح کرد: نتایج این پایش نشان می‌دهد نزدیک به 31 درصد از این دامنه‌های پرکاربرد جهانی، برای کاربران داخل ایران غیرقابل دسترسی هستند.

وی درباره دلایل فنی این انسداد گفت: بخش عمده این محدودیت‌ها ناشی از تحریم‌های مستقیم است و بخش اندکی نیز به آلودگی بدافزاری برخی تجهیزات کاربران بازمی‌گردد. سامانه پایش ما به‌دقت تشخیص می‌دهد که آیا انسداد از سوی سرور مقصد اعمال شده یا به دلیل برخی آلودگی‌ها در لبه کلودها (Edge Cloud) رخ داده است؛ با این وجود، عامل اصلی این محدودیت‌ها بدون تردید تحریم است.

اکبری خاطرنشان کرد: بسیاری از سرویس‌های بزرگ بین‌المللی، از رابط‌های برنامه‌نویسی گوگل (Google APIs) گرفته تا هوش مصنوعی‌های محبوبی مثل «چت‌جی‌پی‌تی» (ChatGPT) و «گروک» (Grok)، برای کاربران ایرانی مسدود هستند. علاوه بر پلتفرم‌های آمریکایی، بسیاری از سرویس‌های دیگر کشورها نیز از ترس تبعات تحریم‌های آمریکا، آی‌پی‌های ایران را مسدود می‌کنند.

تلاقی تحریم‌های خارجی و محدودیت‌های داخلی؛ بن‌بست برای کاربران

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت با انتقاد از رفتار متناقض غرب گفت: کشورهایی که مدعی جریان آزاد اطلاعات هستند و شعارهای حمایتی سر می‌دهند، در عمل دسترسی مردم ایران به 30 درصد خدمات وب جهانی را مسدود کرده‌اند؛ رفتاری که با هیچ منطقی قابل توجیه نیست.

وی افزود: وقتی این حجم از تحریم‌های خارجی با سیاست‌های محدودکننده داخلی تلاقی پیدا می‌کند، کاربران در بن‌بست قرار می‌گیرند. نتیجه این وضعیت این است که کاربر، از برنامه‌نویس و پژوهشگر گرفته تا شهروند عادی که قصد استفاده از خدمات معمول بین‌المللی (به‌ویژه در حوزه B2C) را دارد، ناگزیر به استفاده از ابزارهای دورزدن محدودیت‌ها می‌شود؛ رویکردی که خود منشأ چالش‌ها و مخاطرات امنیتی برای کاربران است.

انسداد در بازی‌های آنلاین حتی با پرداخت ارزی

اکبری در پایان به نفوذ تحریم‌ها تا سطح خدمات تفریحی و کودکان اشاره کرد و گفت: فهرست بلندبالایی از پلتفرم‌های محبوب بازی‌های آنلاین وجود دارد که مخاطب آن‌ها نوجوانان و کودکان ایرانی هستند، اما دسترسی به آن‌ها بسته شده است. نکته قابل توجه اینجاست که حتی خانواده‌های ایرانی که حاضر به پرداخت حق اشتراک و هزینه‌های ارزی این پلتفرم‌ها هستند نیز با درهای بسته روبه‌رو می‌شوند.

بازیابی 90 درصدی ترافیک بین‌الملل ایران/ خسارت جنگ به فیبرهای دریایی خنثی شد

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، در پاسخ به پرسشی درباره مقایسه وضعیت فعلی شبکه با روزهای پیش از حوادث دی‌ماه، بر تفکیک دو مفهوم «ظرفیت پهنای باند» و «میزان ترافیک عبوری» تأکید کرد و گفت: اگرچه ترافیک شبکه با افت مواجه شد، اما ظرفیت پهنای باند کشور همگام با تقاضا به رشد خود ادامه داده است.

توسعه شبکه با درآمدهای ترانزیتی در شرایط ارزی دشوار

اکبری در توضیح بیشتر افزود: از شروع فعالیت دولت تا پیش از وقایع دی‌ماه، شاهد رشد بیش از 50 درصدی ترافیک شبکه بودیم و به همان نسبت ظرفیت بین‌الملل نیز افزایش یافت. وی با اشاره به چالش‌های مالی گفت: «تمام تسویه‌حساب‌های ما در عرصه بین‌الملل به‌صورت ارزی است و با نوسانات نرخ ارز، شرایط اقتصادی سختی داریم؛ با این حال، با تکیه بر درآمدهای حاصل از ترانزیت داده، توسعه ظرفیت بین‌الملل به‌صورت مستمر در حال اجراست و در بخش فنی با هیچ‌گونه کمبودی مواجه نیستیم.»

خنثی‌سازی قطعی کابل‌های دریایی در پی تحولات منطقه‌ای

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت درباره آسیب‌های فیزیکی به زیرساخت‌های ارتباطی در دوران تنش‌های منطقه‌ای توضیح داد: متأسفانه به دلیل جنگ و ناآرامی‌های اخیر، بخشی از ظرفیت ارتباطی کشور تحت تأثیر قرار گرفت. فیبر نوری ایران به قطر در جریان این تنش‌ها قطع شد و حجم قابل‌توجهی از ظرفیت را موقتاً از دسترس خارج کرد.

وی همچنین از خروج یکی از مسیرهای فیبر نوری ایران به عمان پس از آسیب به ایستگاه جاسک خبر داد و افزود: علاوه بر این موارد، آخرین لینک فعال فیبر نوری در خلیج فارس نیز جمعه گذشته دچار قطعی شد. اکبری تأکید کرد: «بلافاصله پس از این رخدادها، اقدامات فنی لازم صورت گرفت و ظرفیت‌های مذکور از مسیرهای جایگزین احیا شدند؛ لذا در حال حاضر کشور از نظر تأمین پهنای باند بین‌الملل هیچ مشکلی ندارد.»

بازگشت 90 درصدی ترافیک؛ یک ترابیت بر ثانیه در مسیرهای غیررسمی

معاون وزیر ارتباطات با تشریح روند مصرف ترافیک خاطرنشان کرد: پیش از رویدادهای دی‌ماه، نرخ رشد ترافیک بین‌الملل ایران بالای 50 درصد بود که از میانگین رشد سالانه جهانی (25 درصد) پیشی می‌گرفت، اما پس از حوادث دی‌ماه و اعمال محدودیت‌ها، این روند متوقف شد.

او در پایان تصریح کرد: اکنون جریان بازیابی ترافیک آغاز شده و حدود 90 درصد از حجم ترافیکِ دوران اوج بازگشته است. افت 10 درصدی فعلی، لزوماً به معنای کاهش نیاز کاربران نیست؛ بلکه طبق ارزیابی‌ها، بخشی از ترافیک در دوران محدودیت‌ها به مسیرهای غیررسمی منتقل شده که هنوز به درگاه‌های رسمی بازنگشته است. برآوردها نشان می‌دهد این افت 10 درصدی معادل حدود «یک ترابیت بر ثانیه» (1Tbps) است که هم‌اکنون از طریق بسترهای غیررسمی در جریان است.

انتهای پیام/